Bir hisse senedi endeksi, belirli bir piyasadaki seçilmiş şirketlerin toplu performansını tek bir sayıyla özetler. "Wall Street bugün yükseldi" ya da "Avrupa borsaları düşüşte" gibi ifadeler genellikle bu endekslerin hareketini anlatır. Endeks CFD'leri ise endeksteki hisseleri tek tek satın almadan, endeksin fiyat değişimine yönelik alış veya satış pozisyonu almayı sağlayan fark sözleşmeleridir.
Başlıca küresel endeksler
| Endeks | Kapsam | Hesaplama yöntemi |
|---|---|---|
| S&P 500 | ABD'nin büyük ölçekli yaklaşık 500 şirketi | Piyasa değeri ağırlıklı |
| Nasdaq 100 | Nasdaq'ta işlem gören, finans sektörü dışındaki en büyük 100 şirket | Piyasa değeri ağırlıklı (düzeltilmiş) |
| Dow Jones Sanayi (US30) | ABD'nin 30 büyük şirketi | Fiyat ağırlıklı |
| DAX 40 | Almanya'nın 40 büyük şirketi | Piyasa değeri ağırlıklı |
| FTSE 100 | Londra Borsası'nın en büyük 100 şirketi | Piyasa değeri ağırlıklı |
| Nikkei 225 | Tokyo Borsası'ndan seçilmiş 225 şirket | Fiyat ağırlıklı |
Piyasa değeri ağırlıklı endekslerde büyük şirketlerin hareketi endeksi daha çok etkiler; örneğin birkaç büyük teknoloji şirketinin sert hareketi Nasdaq 100'ün yönünü büyük ölçüde belirleyebilir. Fiyat ağırlıklı endekslerde ise hisse fiyatı yüksek olan şirketlerin etkisi daha büyüktür.
Endeks CFD'si nasıl fiyatlanır?
Endeks CFD'lerinin fiyatı, dayanak endeksin kendisinden veya o endeksin vadeli işlem sözleşmelerinden türetilir. Spot (nakit) endekslere dayalı CFD'lerde vade yoktur ve gün sonunda açık kalan pozisyonlara gecelik finansman (swap) uygulanır. Vadeli işlem bazlı CFD'lerin ise bir vade tarihi bulunur; finansman maliyeti fiyatın içine yansır ve vade sonunda pozisyon kapanır ya da yeni vadeye aktarılabilir. Hangi türde işlem yaptığınızı sembol bilgilerinden kontrol etmek önemlidir.
Spot endeks CFD'lerinde, endeksteki şirketler temettü dağıttığında hesaplara temettü düzeltmesi yansıtılabilir: Genellikle alış pozisyonlarına ekleme, satış pozisyonlarına ise kesinti yapılır.
Puan değeri ve pozisyon büyüklüğü
Endeks fiyatları pip yerine puanla ifade edilir. Bir puanlık hareketin pozisyonunuza etkisi sözleşme büyüklüğüne bağlıdır ve kurumdan kuruma değişebilir. Basit bir örnek: Kontrat başına 1 puanın 1 USD ettiği bir sözleşmede 2 kontratlık alış pozisyonu açtığınızı varsayalım. Endeks 80 puan yükselirse kazanç 80 × 1 × 2 = 160 USD olur; 80 puan düşerse aynı büyüklükte, yani 160 USD zarar oluşur. Endeksler gün içinde yüzlerce puan hareket edebildiğinden pozisyon büyüklüğünü bu oynaklığa göre belirlemek gerekir.
Endeksleri hareket ettiren etkenler
- Şirket bilançoları: Özellikle endekste ağırlığı yüksek şirketlerin çeyreklik sonuçları endeksin yönünü etkileyebilir.
- Faiz ve para politikası: Faiz beklentilerindeki değişimler, şirket değerlemelerini ve hisse piyasasına olan iştahı doğrudan etkiler.
- Makroekonomik veriler: Büyüme, istihdam ve enflasyon verileri ekonominin genel gidişatına dair beklentileri günceller.
- Risk iştahı: Küresel belirsizliklerin arttığı dönemlerde yatırımcılar hisse senetlerinden uzaklaşabilir ve farklı ülkelerin endeksleri birlikte geri çekilebilir.
İşlem saatleri ve fiyat boşlukları
Endeks CFD'leri forex gibi hafta içi kesintisiz işlem görmez; genellikle dayanak vadeli işlem piyasasının saatlerini izler ve gün içinde kısa molalar verebilir. Piyasa kapalıyken açıklanan bir bilanço veya haber, açılışta fiyatın önceki kapanıştan uzak bir seviyeden başlamasına yol açabilir. Bu boşluklarda zarar-durdur emirleri belirlenen seviyeden farklı gerçekleşebilir.